Tanghaling tapat.  Mainit ang sikat ng araw.  Tapos na ang gawain ni Kalabaw sa bukid.  Nagpunta siya sa tubugang putik at dito siya naglunoy.  Pagkatapos, sumilong siya sa lilim ng punong mangga.  Hindi nagtagal, nakatulog si Kalabaw. Matagal na nakatulog si Kalabaw.  Nagising lamang siya nang maramdaman niya ang sakit at kati ng kagat ng mga lamok.

Ito ang epiko ng mga Manobo na nagsasalaysay tungkol sa buhay ni Tulalang.  Siya ang panganay na anak ng isang mag-asawang mahirap.

O! maningning na Diyos Espiritu Santo Ilawan Apo[1] ninyo ang pag-iisip ko Nang maging tapat sa pagsasalaysay ko Ng kasaysayan ng isang tao.

Sa isang bakuran, may ilang punungkahoy na may kanya-kanyang katangian.  Mabunga ang Santol, mayabong ang Mangga, mabulaklak ang Kabalyero, tuwid at mabunga ang Niyog.  Ngunit sa isang tabi ng bakuran ay naroroon ang payat na Kawayan. Minsan, napaligsahan ang mga punungkahoy. Tingnan ninyo ako,  wika ni Santol.  Hitik sa bunga kaya mahal ako ng mga bata.

Malapit-lapit na naman ang tag-ulan kung kaya’t ang isang mag-anak na langgam ay abalang-abala sa paghahakot ng pagkain para sa kanilang pinagtataguan. Huwag kayong lilihis ng landas patungo sa ating lungga, dahil sa may gawing kaliwa ay may munting kanal, sabi ni Tatay Langgam. Hindi po kami lalayo, sabi ni Unang Munting Langgam.

Ang guro at ang kanyang mga estudyante ay naglalakad sa isang bulubunduking lugar.  Malayo pa ang kanilang lalakbayin.  Ang mga estudyante ay nakaramdam na ng gutom.  Wala naman silang nadaraanang puno na may bunga para makapitas sila ng makakain.  Dalawang batis na ang kanilang dinaanan.  Uminom silang lahat sa dalawang batis.  Napawi naman ang kanilang uhaw.  Ang hindi lang nawala ay ang nararamdaman nilang matinding gutom.

One day a female crocodile told her husband that she could not eat any kind of food except the lungs of a monkey.  The husband replied that he would bring her the desired food. The next morning, he started hunting for a monkey.  Finally, he found one on top of a guava tree.  The crocodile said, Oh my dear monkey, why are you eating the leaves of the guava tree?  There are plenty of delicious fruits near my bathing place.

Noong unang panahon ay may isang matandang babae na naninirahan sa tabi ng ilog.  Wala siyang ginagawa kundi ang maglinis ng kanyang bakuran at diligin ang kanyang mga pananim. Isang araw, may nanghingi ng kanyang ilang pananim.  Ang matanda ay nagalit at pinalayas ang bata. Madamot ang matanda tuwing may pupunta sa kanyang tahanan upang humingi ng tulong, agad niyang pinalalayas ang mga ito.

Pages