Minsan may isang palakang tumingala sa langit at humanga sa mga ibong nagliliparan. Gusto ko ring makalipad na tulad nila! ang sabi niya. Ngunit ang tanong ay papaano? Isang hapon, nakakita ang palaka ng lobong lumilipad.  Noon niya naisip ang solusyon sa kanyang paghahangad.

Teksto ng Ating Unang Balagtasan (Ginanap sa Instituto de Mujeres, Maynila noong Abril 2, 1925) Paksa:BULAKLAK NG KALINISAN Kampupot:Sofia Enriquez

Ang epikong Maragtas ay kasaysayan ng sampung magigiting, matatapang at mararangal na datu.  Ang kasaysayan ng kanilang paglalakbay mula Borneo patungo sa pulo ng Panay ay buong kasiyahan at pagmamamalaking isinalaysay ng mga taga-Panay. Ayon sa ilang ulat at pananaliksik na pinagtahi-tahi at pinagdugtung-dugtong, ganito ang mga pangyayari:

O! maningning na Diyos Espiritu Santo Ilawan Apo[1] ninyo ang pag-iisip ko Nang maging tapat sa pagsasalaysay ko Ng kasaysayan ng isang tao.

Ang mga bayaning sina Banlak, Agyu, at Kuyasu ay nakatira sa bayan ng Ayuman.  Sa tradisyong Ilianon sila’y magkakapatid na anak ni Pamulaw.  Si Agyu ay may apat na kapatid na babae, ngunit sina Yambungon at Ikawangon lamang ang binanggit sa epiko.  Isang araw nagpadala si Agyu sa datung Moro ng siyam na komu-buu-buong pagkit sa pamamagitan nina Kuyasu at Banlak.

Noong araw ang mga tao ay mababait at masunurin.  Sila ay masipag at madasalin.  Namumuhay sila nang tahimik at maligaya sa isang nayon. Relihiyoso ang mga taga-nayon.  Sa kanilang simbahan ay may isang gintong kampana na nagsisilbing inspirasyon sa lahat.  Napakasagrado at iniingatan ng mga mamamayan.  Ang kampana ay kanilang inspirasyon upang magsikap na mapaunlad ang kanilang kabuhayan.

Nalandangan is the later name of an ancient city fortress called by different names, among them: Yendang, Manengneng, Libalan, and Newili-an. A chosen people, loved by the Highest God of the skyworld, dwell in the fortress city. They have come from Aruman, by riding a huge ship.

Nang nilalang na ang lalaki, pinasiyahan ni Jupiter na gumawa ng babae upang ipadala sa daigdig.  Tinawag niya ang mga diyos at diyosa upang siya’y tulungan at sila’y sumang-ayon. Binigyan ni Venus ng kagandahan ang babae; binigyan ni Apollo ng hilig sa musika; binigyan ni Minerba ng dunong at kakayahan sa paghabi, at binigyan ni Merkuryo, nang mapaiba naman sa karamihan ng kaunting pagka-usyoso.

Pages