Noong unang panahon, sa isang malamig na bahagi ng mundo, may isang grupo ng mga taong naninirahan.  Sinasabing ang mga taong ito ang isa sa mga sinaunang nilalang.  Marami pa silang bagay na hindi nalalaman o natutuklasan.  Napakabata pa ng sibilisasyon at payak pa ang pamumuhay.

Maganda ang kamya. Ang bulaklak na ito ay puting-puti at napakabango.  Saan kaya ito nagmula?  Bakit kaya ito sa tabing-ilog tumutubo?  Maganda ang kuwento sa sasagot sa mga tanong na ito.  Ito raw ay nangyari noong unang panahaon na nakikita at nakikipag-usap pa sa mga tao ang mga diwata at mga diyos ng kalikasan.

May isang binatang nagmana ng sandaang ulo ng baka nang mamatay ang kanyang mga magulang.  Siya’y naging malungkutin kaya ninais niyang mag-asawa.  Siya’y nagpatulong sa kanyang mga kapitbahay sa paghanap ng makakasama habang buhay.

Ang kuwentong ito ay tungkol sa ating kababayang Muslim.  May katutubong kultura ang mga Pilipinong Muslim tungkol sa pag-aasawa.  Sa kanilang kalinangan, ang isang lalaki ay maaaring mag-asawa nang dalawa o higit pa kung makakaya nilang masustentuhan ang pakakasalang babae at ang magiging pamilya nila.

Ang guro at ang kanyang mga estudyante ay naglalakad sa isang bulubunduking lugar.  Malayo pa ang kanilang lalakbayin.  Ang mga estudyante ay nakaramdam na ng gutom.  Wala naman silang nadaraanang puno na may bunga para makapitas sila ng makakain.  Dalawang batis na ang kanilang dinaanan.  Uminom silang lahat sa dalawang batis.  Napawi naman ang kanilang uhaw.  Ang hindi lang nawala ay ang nararamdaman nilang matinding gutom.

Sampung datu ang naglakbay patungo sa bagong lupain.  Umalis sila sa Borneo upang makaiwas sa kanilang pinuno na masyadong malupit. Pinamunuan ni Datu Puti ang pag-alis sa kaharian ni Sultan Makatunaw.  Isang gabi, sampung datu ang sakay ng balangay at naglakbay ng araw at gabi.  Matagal na silang naglalakbay ngunit panay dagat lamang ang kanilang natatanaw.  Unti-unti na silang nawawalan ng pag-asa.

Ang mga bayaning sina Banlak, Agyu, at Kuyasu ay nakatira sa bayan ng Ayuman.  Sa tradisyong Ilianon sila’y magkakapatid na anak ni Pamulaw.  Si Agyu ay may apat na kapatid na babae, ngunit sina Yambungon at Ikawangon lamang ang binanggit sa epiko.  Isang araw nagpadala si Agyu sa datung Moro ng siyam na komu-buu-buong pagkit sa pamamagitan nina Kuyasu at Banlak.

Sabi sa mga alamat, nagka-panahon nuong nakaraan, ang mga diwata o diyos ay namuhay tulad at kasa-kasama ng mga tao.  Kahit na sila ay may hiwaga, nagsasalita sila at umiibig, namimili sa talipapa at iba pang karaniwang gawain ng mga tao hanggang ngayon.

Pages