Two Eastern Fables / Dalawang Pabulang Silanganin - Page 10 of 15

by Dr. José Rizal

(Tagalog translation by Federico B. Sebastian) Bilingual (English-Tagalog) version

There is no doubt that these two fables, although their ends are very different have both only one origin or perhaps one is a modification of the other.  There the monkey plays the same part, greedy, malicious, wicked, and revengeful; the Japanese persimmon-tree is the Philippine banana, which grows and brings forth quicker than any other tree.  There are many points of resemblance between the crab and the tortoise, and there is a mortar mentioned too.  Which of both tales is the more ancient?  Which is the more original, and where do they come from?

Hindi mapag-aalinlanganang sabihin na ang dalawang pabulang ito, kahit magkaiba ng wakas ay may isang pinagmulan, o kung dili kaya’y kapupunan ng isa ang isa.  Ang matsing sa dalawang pabulang ito’y gumaganap ng isang papel – masakim, magaspang, balakyot at mapaghiganti; ang sa Hapong puno ng kaki ay siyang punong saging sa Pilipinas, madaling tumubo at mamunga kaysa ibang mga punongkahoy.  Maraming mga pagkakatulad ang alimango at ang pagong, at mayroon ding binabanggit na lusóng.  Alin ang matanda sa dalawang kuwentong ito?  Alin ang una at saan nanggaling ang bawat isa?

A careful analysis and intercomparison of both tales will show us that the leading idea of both came either from the South, from Sumatra, Java, Borneo, Mindanao, or had its origin from the Philippine Islands, and afterwards migrated northwards with the people or the race which came from the South to inhabit the Japanese and Riu-Kiu Islands, being modified in its course in conformity with the climates and the customs of different countries.  There is a Japanese tradition of a hero called, I think Timnotenho, who is supposed to have come from these Southern Islands.  The Malay origin of the Japanese people is worth being treated separately.

Isang maingat na pagsusuri at pagtutulad ang magtuturo sa atin na ang tunay na buod ng dalawang kuwento’y galing sa Timog… sa Sumatra, Haba, Mindanaw o kung dili naman kaya’y sa Kapuluang Pilipinas, at pagkatapos ay dinala ng mga tao o lahing lumipat sa gawing Hilaga upang manirahan sa mga Pulo ng Hapon at Riu-kiu.  Samantala’y nagkaroon ng karagdagan at pagbabago ayon sa klima at kaugalian ng iba’t-ibang bansa.  May isang matandang kuwento ng isang bayaning Hapon, na sa akala ko’y tinatawag na Timotenho na dapat magbuhat sa mga Pulong Timog na iyon.  Ang nauukol sa pinagmulang Malayo ng mga Hapon ay nararapat ang bukod na pag-aaral.

Learn this Filipino word:

may-kaya