C. Ang Komisyon sa Halalan - Page 2 of 2

(Ang 1987 Konstitusyon ng Republika ng Pilipinas)

Seksyon 3

Ang Komisyon sa Halalan ay maaaring magpasiya en banc o sa dalawang dibisyon, at dapat maglagda ng mga alituntunin ng pamamaraan nito upang mapadali ang pagpapasya sa mga kaso sa halalan, kabilang ang mga hidwaan bago iproklama ang nanalo.  Ang lahat ng gayong mga kaso sa halalan ay dapat dinggin at pasyahan sa dibisyon, sa pasubaling ang mga mosyon sa rekonsiderasyon ng mga pasya ay dapat pasyahan ng Komisyon en banc.

Seksyon 4

Ang pagtatamasa o pagsasagamit ng lahat ng mga prangkisa o permit para sa operasyon ng transportasyon at iba pang mga kagamitang pambayan, midya ng pahatiran o kabatiran, lahat ng mga kaloob, mga pribilehyong natatangi o mga konsesyong ipinagkaloob ng Pamahalaan o ano mang bahagi, sangay, o instrumentaliti niyon, kasama ang alin mang korporasyong ari o kontrolado ng pamahalaan, ay maaaring pangasiwaan at isaayos ng Komisyon sa panahon ng halalan.  Layunin ng gayong pangangasiwa at pagsasaayos na matiyak ang timbang na pagkakataon, panahon, puwang, at karapatang sumagot, kasama na ang makatwiran at timbang na singil ukol doon sa mga kampanya at porum sa pagbibigay ng impormasyon sa madla ng mga kandidato sa layuning matiyak ang malaya, maayos, malinis, mapayapa, at kapanipaniwalang-halalan.

Seksyon 5

Ang alin mang patawad, amnestya, parole, o suspensyon ng kaparusahan sa paglabag sa mga batas, tuntunin at mga alituntunin ng halalan ay hindi dapat ipagkaloob ng Pangulo nang walang pasang-ayong tagubilin ng Komisyon.

Seksyon 6

Dapat pahintulutang mamukadkad ang isang malaya at lantad na sistemang partido alinsunod sa malayang pagpili ng taong-bayan, na sasailalim lamang sa mga tadhana ng Artikulong ito.

Seksyon 7

Hindi dapat maging balido ang ano mang boto para sa alin mang partido, organisasyon, o koalisyong pampulitika, matangi sa maaaring itadhana sa Konstitusyong ito sa ilalim ng parti-list system.

Seksyon 8

Ang mga partido, o organisasyon, o koalisyong pampulitika na nakarehistro sa ilalim ng parti-list system ay hindi dapat magkaroon ng kinatawan sa mga lupon ng pagrerehistro ng mga botante, sa mga lupon ng pagrerehistro ng mga botante, sa mga lupon ng mga inspektor sa halalan, sa mga lupon ng mga tagabilang, o iba pang katulad na mga kalupunan.  Gayon man, sila ay dapat bigyan ng karapatang humirang ng mga bantay-halalan alinsunod sa batas.

Seksyon 9

Maliban kung naiiba ang itinatakda ng Komisyon sa mga natatanging kalagayan, ang panahon ng halalan ay dapat magsimula siyamnapung araw bago sumapit ang araw ng halalan at dapat magtapos tatlumpung araw pagkaraan niyon.

Seksyon 10

Ang mga kandidatong bona fide para sa ano mang katungkulang pambayan ay dapat maging ligtas sa ano mang anyo ng panliligalig o diskriminasyon.

Seksyon 11

Dapat maglaan sa regular o natatanging laang-gugulin ng mga pondo na sinertipikahan ng Komisyon na kinakailangang panggastos sa pagdaraos ng regular at natatanging mga halalan, mga plebisito, initiative, mga reperendum, at recall at, sa sandaling mapagtibay, dapat na kusang ipalabas sa pamamagitan ng sertipikasyon ng Tagapangulo ng Komisyon.

Learn this Filipino word:

sapín ng baúl